Symbol wiary
Wszystko, w co wierzy Cerkiew, mieści się w kilku wersach przyjętych na soborach 325 i 381 roku. Czyta się je na każdej Liturgii i uczy na pamięć przed chrztem. Prawosławni odmawiają Symbol w pierwotnej postaci — bez późniejszego zachodniego dodatku, że Duch pochodzi „i od Syna”.
Pełny tekst w pięciu językach znajduje się w dziale Modlitwy.
Bóg, którego nikt nie widział, i Chrystus, którego widziano
Chrześcijanie wierzą w jednego Boga — Ojca, Syna i Ducha Świętego: nie w trzy bóstwa i nie w trzy maski jednego, lecz w Trójcę, jedną co do istoty. To nie formuła do zapamiętania, lecz sposób powiedzenia, że Bóg nie jest samotny i że miłość w Nim jest pierwsza.
Syn Boży stał się człowiekiem — narodził się, jadł, męczył się, został stracony jak przestępca i zmartwychwstał. Dlatego prawosławie tak trzyma się tego, co cielesne: wody chrztu, chleba i wina, oleju, dotyku, pokłonu. Wiara nie jest tu ćwiczeniem rozumu, lecz czymś, co robi się całym ciałem.
Cerkiew i sakramenty
Cerkiew to nie budynek i nie administracja, lecz zgromadzenie wokół kielicha. Najważniejsze, co się w niej dzieje, to Boska Liturgia, w której chleb i wino stają się Ciałem i Krwią Chrystusa. Cała reszta — plan nabożeństw, język, jurysdykcja — to porządkuje, a nie zastępuje.
- Chrzest
- Wejście do Cerkwi. Dorosłych chrzci się po nauce, dzieci — na wiarę rodziców i chrzestnych.
- Bierzmowanie (myropomazanie)
- Dar Ducha Świętego, udzielany bezpośrednio po chrzcie.
- Eucharystia
- Udział w Ciele i Krwi — to, dla czego istnieje Liturgia.
- Pokuta
- Spowiedź. Nie sprawozdanie z przewin, lecz powrót; kapłan jest świadkiem, nie sędzią.
- Małżeństwo
- Ukoronowanie: wspólna droga do Boga, a nie ceremonia dla zdjęć.
- Kapłaństwo
- Ustanowienie do posługi: diakon, prezbiter, biskup.
- Namaszczenie chorych
- Modlitwa o uzdrowienie duszy i ciała.
Ikona
Ikona nie jest portretem ani ozdobą. Jest świadectwem, że Bóg stał się widzialny i dlatego może być przedstawiony. Modlący się przed ikoną zwraca się nie do deski i farby, lecz do Tego, kto jest na niej przedstawiony. Siódmy Sobór Powszechny w 787 roku ujął to tak: cześć oddawana obrazowi przechodzi na pierwowzór.
Post, modlitwa, jałmużna
Trzy rzeczy trzymają się razem i osobno nie działają. Post nie jest dietą: to dobrowolne ograniczenie, które uwalnia czas i uwagę. Modlitwa nie jest żądaniem wobec Boga, lecz obecnością przed Nim. Jałmużna nie pozwala pierwszym dwóm zamienić się w ćwiczenie dla samego siebie.
Miara postu jest inna dla podróżnego, chorego, kobiety w ciąży, dziecka i dla kogoś pracującego fizycznie. Ustala się ją z własnym kapłanem, a nie w internecie.
Jeśli przychodzisz pierwszy raz
- Przyjść można w każdej chwili i bez przygotowania. Stój tam, gdzie wygodnie; usiąść, gdy stanie jest trudne, nie jest grzechem.
- Do Komunii przystępuje się po spowiedzi i poście — porządek uzgadnia się z kapłanem wcześniej, nie w ostatniej chwili przed kielichem.
- Świece stawia się za żywych i za zmarłych; to nie opłata za usługę ani obowiązek.
- Jeśli nie jesteś prawosławny, nic nie stoi na przeszkodzie, by być obecnym. Komunia w tradycji prawosławnej zakłada przynależność do Cerkwi i warto o tym spokojnie porozmawiać z kapłanem.
- W cerkwi dzieci mogą być dziećmi. Wspólnota, która tego nie znosi, ma większy problem niż hałas.