Rok liturgiczny i jego daty

Dwa kalendarze w jednej Cerkwi

Kalendarz juliański, według którego Cerkiew żyła przez stulecia, spóźnia się względem roku słonecznego i dziś różni się od cywilnego o trzynaście dni. Dlatego Boże Narodzenie 25 grudnia według juliańskiego wypadało 7 stycznia zwykłego kalendarza.

1 września 2023 roku Prawosławny Kościół Ukrainy przeszedł na kalendarz nowojuliański: święta stałe stanęły na tych samych datach co w kalendarzu cywilnym. Boże Narodzenie — 25 grudnia, świętego Mikołaja — 6 grudnia, Opieka Bogurodzicy — 1 października, świętego Włodzimierza — 15 lipca.

Paschalia pozostała jednak dawna. Paschę i cały krąg ruchomy — Wielki Post, Wniebowstąpienie, Pięćdziesiątnicę — liczy się po staremu, dlatego Pascha prawosławna zwykle nie pokrywa się z Wielkanocą zachodnią.

W diasporze kalendarz bywa różny w różnych parafiach. Część wspólnot w USA i Kanadzie od dawna służy według nowego stylu, część zachowuje stary. Sprawdzajcie plan swojej parafii — tabele poniżej podano według kalendarza nowojuliańskiego.

Wielkie święta roku

Dwanaście największych świąt roku liturgicznego oraz kilka dni szczególnie czczonych w tradycji ukraińskiej. Daty świąt stałych są co roku takie same.

Pascha i to, co porusza się razem z nią

Data Paschy wyznacza początek Wielkiego Postu, Niedzielę Palmową, Wniebowstąpienie i Pięćdziesiątnicę. Oto najbliższe lata, dla porównania z Wielkanocą zachodnią.

Posty

Cztery posty wielodniowe w roku plus środa i piątek przez niemal cały rok. Post Apostolski zależy od Paschy: gdy Pascha jest późna, skraca się do kilku dni, a w niektórych latach znika zupełnie.

Poza postami wielodniowymi dniami postnymi są środa i piątek — z wyjątkiem tygodni bez postu: od 25 grudnia do 4 stycznia, tygodnia przed Wielkim Postem, Tygodnia Paschalnego i tygodnia po Pięćdziesiątnicy.