Ta historia jest celowo krótka: to drogowskaz, a nie opracowanie. Każdy punkt można sprawdzić na oficjalnych stronach struktur cerkiewnych, do których odsyła dział „Parafie”.
- 1891Pierwsze ukraińskie rodziny z Galicji osiedlają się w Kanadzie; w ciągu ćwierćwiecza powstaje ponad sto ukraińskich osad.
- 1918W Saskatoon powstaje Ukraiński Greckoprawosławny Kościół w Kanadzie — Kościół osadników, którzy chcieli zachować własny język i obrządek.
- 19299 kwietnia w Allentown (Pensylwania) duchowieństwo i wierni postanawiają utworzyć ukraińską diecezję prawosławną w USA.
- 1945Powojenne obozy dla dipisów w Niemczech i Austrii: w lipcu 1945 roku w Niemczech zbiera się pierwszy sobór ukraińskiej emigracji prawosławnej w Europie.
- 19901 kwietnia Ukraiński Kościół Prawosławny w Kanadzie zostaje przyjęty do Patriarchatu Ekumenicznego.
- 199512 marca pozostała ukraińska hierarchia prawosławna poza Ukrainą, w tym UKP w USA, zostaje przyjęta pod omoforion Konstantynopola.
- 20196 stycznia Prawosławny Kościół Ukrainy otrzymuje Tomos o autokefalii od Patriarchy Ekumenicznego.
- 2022Pełnoskalowa inwazja. Miliony ludzi znajdują się za granicą; parafie w Europie stają się jednocześnie schronieniem, magazynem pomocy i miejscem, gdzie znów słychać własny język.
- 20231 września PKU przechodzi na kalendarz nowojuliański: święta stałe przesuwają się na nowe daty, Boże Narodzenie wypada 25 grudnia, a paschalia pozostaje dawna.
Jedno się w niej powtarza. Życie cerkiewne za granicą prawie nigdy nie zaczynało się od pozwolenia z góry: najpierw pojawiali się ludzie, którzy chcieli modlić się razem, potem sala, potem kapłan, a dopiero na końcu struktura. Tak było na preriach Manitoby, w obozach powojennej Bawarii i w polskich parafiach 2022 roku, w których nagle zaczęto służyć po ukraińsku.
Najpierw pojawiają się ludzie, którzy chcą modlić się razem. Cała reszta to kwestia czasu.Z historii parafii diaspory